Posted by: readsetu | એપ્રિલ 25, 2017

Kavyasetu 279 Solid Maheta

દિવ્ય ભાસ્કર > 25 એપ્રિલ 2017

કાવ્યસેતુ  279   લતા હિરાણી

કજિયાનું મોં કાળું ….

ભરચોમાસે ફળિયા વચ્ચે કેમ ખાટલો ઢાળું ?

જાત વગરની ભાત વગરની હૈયે સળગે હોળી ;

થાકી હું તો એક સામટી ઇચ્છાઓને તોળી,

ઘરની ભીંતે કરોળિયાએ અઘાટ ગુથ્યું જાળું….

કજિયાનું મોં કાળું ….

અધ્ધરજીવે ક્યાં સંતાડુ રાત બાવરી સાવ;

ખાલીપાની માલીપાની પડઘા પાડે વાવ,

સૈકાઓથી જાડાં ઝીણાં જ્ન્મારાને ચાળું…. 

કજિયાનું મોં કાળું ….     સોલિડ મહેતા

 

‘સૈકાઓથી જાડા ઝીણાં જ્ન્મારાને ચાળું….’ ગમી ગયા આ શબ્દો.  સાવ સાદા રૂઢિપ્રયોગ ‘કજિયાનું મો કાળું’ થી શરૂઆત કરીને આખરે આતમની તાવણી સુધી પહોંચતી આ પંક્તિઓ ભાવકના અંતરમનને સ્પર્શે તેવી છે. વાત ક્યાં એક જનમની છે ! શરીરો બદલાયા કરે છે ને સદીઓથી અંદર કંઈક મંજાતું રહે છે, ચળાતું રહે છે. ‘જાડા ઝીણાં’ શબ્દપ્રયોગ પણ આ ક્રિયાના સંદર્ભે ઉચિત જ પ્રયોજાયો છે. અંતની આ ફિલોસોફી શરૂઆતની તદ્દન ભૌતિક લાગતી બાબતને એક નવું જ પરિમાણ બક્ષે છે.  

કજિયો, ઝગડો અહીં જાત સાથે છે. હળવાશ નથી અને આ ભારઝલ્લી અવસ્થાનો કોઇ ઉપાય પણ નથી. મૂંઝવણો અનરાધાર વરસ્યા જ કરે છે ને એની વચ્ચે કાળજે તો નકરી બળતરા જ છે કેમ કે ઇચ્છાઓનો અંત નથી. ઇચ્છાઓ શરૂઆતમાં રમણીય રૂપ ધરીને આવે છે. સુખના વાદળ આભે છવાઈ જાય છે. પણ એ પૂરી કરવામાં એની અનંતતાનો ખ્યાલ આવે છે. કરોળિયો પોતાની જ જાળમાં ફસાઈ જાય એવું આ ઇચ્છાઓનું છે. નથી તો ઓછી થતી કે નથી પૂરી થતી. આખરે એ પીડયા કરે છે.

માલીપા ભરેલો ખાલીપો રાતની નીંદર હરામ કરી દે છે. ‘પાસપાસે તોય કેટલા જોજન દૂરનો આપણો વાસ’ આ યુગનો પ્રાણપ્રશ્ન છે. આટલી ભીડ વચ્ચે માનવી એકલતાથી ભીંસાય છે. વસ્તી જેમ જેમ વધતી જાય છે તેમ તેમ અંદર અનુભવાતી એકલતાનો અજગર માનવીને વધુ ને વધુ ભરડો લેતો જાય છે. આ ખાલીપો દ્વંદ્વનો છે અને દ્વિધાનો પણ છે. પ્રશ્નોનો છે અને પીડાનોય છે. વેરાન રણનો છે તો કાળી ઊંડી ખાઈનો પણ છે. દિવસની ક્ષણોનેય કાળી કરી મૂકે એવો છે. એમાંથી વેદના સિવાય કશું નીપજે એમ નથી. મથી મથીનેય હાથમાં તો આંસુઓ જ આવવાના પણ જીવન આંસુ સારવા માટે નથી. જીવન જીવવા માટે છે એ સત્ય આંખ સામે પ્રશ્નાર્થ બનીને ખડું છે. હવે આ ખાલીપા સાથે જીવવું તો કેમ કરીને જીવવું ? વોટ્સ એપ વિકાસ કે ફેસબુકનો ફેલાવ આવા કારણોસર થયો હશે એમ ચોક્ક્સ્પણે માની શકાય. 

જાત સાથેની લડાઈનો અંત આવતો નથી. સદીઓથી આ ચાલ્યું આવે છે. એક પછી એક જન્મ અને જીવતર જીવવાની જેમ નથી જીવાતા. ચહેરા ઉપર પ્લાસ્ટિકના સ્મિત પહેરીને અંદર સૂની વાવના પડઘા ઝીલ્યા કરવા પડે છે. સમજણથી ભરેલા પણ ઘસાઈને તદ્દન ચપ્પટ થયેલા રૂઢિપ્રયોગથી આદરીને કવિ કવિતાને ચિંતનની મંઝીલે  પહોંચાડી શક્યા છે એ નોંધપાત્ર ગણાય.

અહીંયા સૈફ પાલનપુરીનો શેર યાદ આવે.

અમારી જિંદગીનો સરળ સીધો પરિચય છે

રુદનમાં વાસ્તવિકતા છે ને હસવામાં અભિનય છે.     

 

Advertisements

પ્રતિસાદ આપો

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / બદલો )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / બદલો )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / બદલો )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / બદલો )

Connecting to %s

શ્રેણીઓ

%d bloggers like this: